PRZEDSZKOLE NR 2 W GNIEŹNIE

ŹRÓDEŁKO

Poeta Fridrich Schiller napisał w XVIII w. Bardzo znaczące słowa – „człowiek jest człowiekiem tylko wtedy , gdy się bawi” . Sygnalizują one rolę i znaczenie zabawy bardzo istotne nawet wtedy, gdy jesteśmy juz dorośli. Zabawa jednak jest przede wszystkim bardzo ważnym elementem rozwoju dziecka. Pełni w nim różnorodne funkcje – uczy, wychowuje, pozwala poznawać świat, odkrywać własną tożsamość, itd. Zanim zaczniemy jednak szczegółowo przedstawiać kolejne funkcje i rolę zabawy, najpierw zajmiemy się zdefiniowaniem samego pojęcia . Jak podkreśla E.B.Hurlock, termin zabawa jest dziś używany w tak dowolny sposób ,a jego prawdziwe znaczenie łatwo może być zgubione. Definiuje ona zabawę jako każdą czynność podjętą dla przyjemności bez względu na końcowy rezultat.

 Zabawa jest więc działaniem dobrowolnym pozbawiającym przymusu z zewnątrz , a jej celami jest wyłącznie rozrywka i oczywiście zabawa może pełnić także inne uzupełniające role np. edukacyjno-wychowawcze , jednak podejmujemy się jej wyłącznie dla przyjemności.

Zabawa uważana jest za coś tak oczywistego w życiu dziecka , że za zwyczaj nie zastanawiamy się jak ważną funkcję pełni ona w dziecięcym rozwoju . Rolę zabawy możemy podzielić na następujące kategorie:

- znaczenie fizyczne – zabawa jest formą aktywności ruchowej , która dodatnio wpływa na rozwój mięśni całego ciała, zabawa pozwala także dziecku na pozbycie się negatywnych emocji ( np. gniew , złość itd. ) – dzięki niej wyładowuje się nadmiar energii, która tłumiona powoduje naprężenie, nerwowość i drażliwość.

- znaczenie dydaktyczno – edukacyjne – zabawa kształci, dziecko poznaje kształty, barwy, strukturę przedmiotu, uczy sie ich znaczenia ; w późniejszym okresie dzięki zabawie dziecko poznaje podstawy rzeczywistości , w której żyje , uczy się najważniejszych czynności, próbuje, eksperymentuje, bada, i porównuje, osiąga wiedzę, nabywa wiadomości, poznaje związki przyczynowo- skutkowe;

- znaczenie terapeutyczne - dziecko uwalnia się od napięć , które powodują w nim ograniczenia nakładane przez środowisko, np. przymus bycia w pewnych sytuacjach „ spokojnymi i grzecznymi” , zabawa ułatwia wyrażenie uczuć, może rozładowywać lęki, zaspakaja życzenia i pragnienia dziecka nie możliwe do zrealizowania w życiu codziennym; podczas zabawy dziecko może planować, układać scenariusze, wcielać się w rolę, co ułatwia mu rozwiązywanie ważnych w życiu dziecka osobistych problemów;

- znaczenie wychowawcze, dziecko dowiaduję się zarówno i domu jak i w szkle , co jest dobre a co złe, jednak dopiero grupa skłania je do przyjęci norm moralnych – dziecko wie że w zabawie grupowej nie może oszukiwać, musi być prawdomówne, opanowane mimo przegranej, rzetelne, solidne, i itd., aby zaakceptowała je grupa, o wiele mniej tolerancyjna dla wykroczeń niż dorośli – dlatego też podczas zabawy przyswaja sobie normy moralne szybciej niż np. w domu czy w szkole.

M. Marchewa – Pichlińska podkreśla z kolei, że zabawa jest podstawową formą manifestacji aktywności dziecka. Zwraca uwagę nie tylko na jej znaczenie dla zdrowia psychicznego, ale także dla stymulacji procesów rozwojowych, które bez zabawy nie mogły by normalnie przebiegać. Akcentuje ona, że zabawa z jednej strony umożliwia dziecku przystosowanie się do otoczenia, z drugiej zaś – - warunkuje przekształcanie zarówno siebie jak i otaczającego dziecko świata. Działania i czynności składające się na zabawę są bowiem rodzajem procesów zmierzających do konkretnego celu i wyniku. Posiadają organizację i strukturę.

 Autorka ta wyróżnia trzy aspekty działania:

- działanie jako źródło poznania;

- działanie jako sprawdzian poznania;

- działanie jako czynnik rozwoju umysłu dziecka.

M. Marchewa – Pichlińska zwraca uwagę przede wszystkim na samo edukacyjny charakter rozwoju dziecka poprzez zabawę według niej składa się on z następujących etapów:

- dziecko wyodrębnia i obserwuje przedmiot swojej działalności np. zabawką;

- dziecko poznaje warunki, w których owa zabawka działa i uświadamia sobie , że zależy od nich wynik jego działania;

- dziecko uświadamia sobie skutki działania stwierdzając rodzaj przeobrażeń, którym uległ ów przedmiot;

- dziecko próbuje odzwierciedlić sposoby i metody, którymi posługują się dorośli, by osiągnąć właściwy wynik działania;

- dziecko podczas działania poznaje własne pragnienia i motywy oraz poziom możliwości i umiejętności rozwiązywania zadań.           (Marchewa- Pichlińska M.,s,11)

 

K.Tyborowska definiuje zabawę jako podstawową formę aktywności dziecka, mającą swoje źródło w rzeczywistości społecznej. Jest to czynność celowa i społecznie uwarunkowana. Zabawa zapewnia dziecku przyjemność, która związana jest z odbiorem rozmaitych wrażeń. Łączy się z tym satysfakcja z osiągniętych celów. Kolejną korzyścią płynącą z zabawy jest radość z naśladowania i samodzielnego zmieniania rzeczywistości. Jednym słowem, zabawa pozwala dziecku na twórczą i rozwijającą aktywność, samodzielne działanie.

 

K.Tyborowska (wyróżnia zatem następujące funkcje zabawy:

- aktualizacja, kształcenie i doskonalenie funkcji psychicznych;]

- nabycie i poszerzenie wiedzy o świecie;

- udoskonalenie umiejętności potrzebnych do rozwijania celowego i skutecznego działania;

- rozwój myślenia przyczynowo-skutkowego;

- kształtowanie postaw społeczno-moralnych.

 

B. vom Wege i M. Wessel podkreślają natomiast, że zabawa to podstawa i warunek wszelkich procesów kształceniowych i wychowawczych. Według tych autorek zabawa twórczo wpływa na emocjonalno-afektywne, poznawcze, socjalne psychomotoryczne sfery rozwoju. Bawiąc się dziecko konstruuje jakby swoistą rzeczywistość alternatywną, w której bezpiecznie ćwiczy swe umiejętności i eksperymentalnie wypróbowuje setki możliwości. Zabawa pełni zatem następujące funkcje:

- dziecko naśladuje zaobserwowane wcześniej sytuacje i w ten sposób informuje innych o sobie i własnych problemach;

- zabawa pomaga znaleźć rozwiązania osobistych problemów;

- zabawa zaspakaja potrzebę aktywności i swobodnego poruszania się;

- wzmacnia pewność siebie (np. poprzez przyjemność płynącą ze swojej zręczności);

- kreatywnie działa na umysł, pozwala twórczo rozwijać wyobrażenia, pomysły i fantazji;

- socjalizuje (bawiąc się dziecko doświadcza społecznych sposobów zachowania się – uczy się rozwiązywać konflikty, zawierać układy, być gotowym do niesienia pomocy, okazywać solidarność, partnerstwo i integrację oraz przejmować odpowiedzialność).

 

W.Dyner uzupełnia rolę i funkcję zabaw wskazując, że zabawy przyczyniają się także, np. do wzbogacenia mowy, poza tym podnoszą osobowość na swoisty, wyższy poziom:

- przyzwyczajają do działań w zespole;

- uczą kontrolować swoje zachowanie;

- wyrabiają poczucie zbiorowej odpowiedzialności;

- rozwijają uczucie przyjaźni i solidarności;

- pomagają w ograniczeniu egoistycznych dążeń.

 

Materiał zaczerpnięty ze strony: wpi24.pl rodzice

 

 

Dzisiaj203
Wczoraj324
Ostatni tydzień2142
Ostatni miesiąc7394
Suma odwiedzin315006

niedziela, 24, czerwiec 2018